Wpisy
Popularnonaukowy portal o mózgu, pamięci, uwadze, śnie, stresie, emocjach, bólu, neuroplastyczności, funkcjach wykonawczych i neuroprzekaźnikach.
Kortyzol i stres: hormon stresu nie jest po prostu „zły dla mózgu”
Kortyzol pomaga organizmowi reagować na zmianę i stres. Problem zaczyna się wtedy, gdy regulacja osi HPA jest długotrwale zaburzona. Sam kortyzol nie jest jednak toksyną, którą trzeba „wyzerować”.
Czytaj →Emocje i mózgCiało migdałowate: ważne dla zagrożenia, ale to nie „centrum strachu”
Ciało migdałowate uczestniczy w uczeniu o zagrożeniu i znaczeniu bodźców, lecz nie działa jak pojedynczy przycisk uruchamiający strach. To złożony zespół jąder współpracujących z wieloma sieciami.
Czytaj →Ból i układ nerwowyBól a mózg: dlaczego „ból powstaje w mózgu” nie znaczy, że jest wymyślony
Ból jest realnym, subiektywnym doświadczeniem, które nie jest tym samym co nocycepcja. Układ nerwowy przetwarza sygnały z ciała, kontekst, pamięć i zagrożenie w rozległych sieciach.
Czytaj →Sen i neurochemiaKofeina i adenozyna: dlaczego kawa zmniejsza senność, zamiast „dodawać energii” mózgowi
Kofeina działa przede wszystkim jako antagonista receptorów adenozynowych. Zmniejsza odczuwanie presji snu, ale nie usuwa biologicznej potrzeby snu ani nie tworzy dodatkowej energii.
Czytaj →NeuromityCzy używamy tylko 10% mózgu? Nie, ale nie wszystkie neurony pracują jednocześnie
Mit o „niewykorzystanych 90% mózgu” brzmi atrakcyjnie, ale nie pasuje do wiedzy o anatomii, metabolizmie ani funkcjonowaniu sieci neuronalnych.
Czytaj →Neuromity„Lewopółkulowy” czy „prawopółkulowy”? Mózg ma lateralizację, ale nie dwa typy osobowości
Niektóre funkcje są częściowo zlateralizowane, jednak badania nie wspierają prostego podziału ludzi na logicznie „lewopółkulowych” i kreatywnie „prawopółkulowych”.
Czytaj →Rozwój mózguCzy mózg „kończy rozwój” w wieku 25 lat? Ta granica jest zbyt prosta
Zmiany w mózgu trwają w adolescencji i młodej dorosłości, ale nauka nie wyznacza jednego biologicznego dnia, w którym mózg staje się „gotowy” po 25. urodzinach.
Czytaj →Pamięć robocza i uczenie sięTrening pamięci roboczej: czy ćwiczenie zadań zwiększa ogólną inteligencję?
Ćwiczenie pamięci roboczej zwykle poprawia wyniki w podobnych zadaniach. Znacznie słabsze są dowody, że taki trening przenosi się szeroko na inteligencję i codzienne zdolności.
Czytaj →Dopamina i neuromityDetoks dopaminowy: czy można „zresetować dopaminę” odstawiając telefon i social media?
Przerwa od telefonu może zmienić nawyki i liczbę bodźców, ale popularna opowieść o „resetowaniu dopaminy” jest dużo prostsza niż sama neurobiologia.
Czytaj →PamięćPamięć nie jest nagraniem: dlaczego wspomnienia mogą zmieniać się przy odtwarzaniu?
Wspomnienie nie jest plikiem wideo przechowywanym bez zmian. Przywoływanie pamięci jest procesem aktywnym, a kontekst może być rekonstruowany.
Czytaj →Uwaga i kontrola poznawczaMultitasking: czy mózg naprawdę robi kilka rzeczy naraz?
Część procesów może zachodzić równolegle, ale przy wielu zadaniach wymagających kontroli pojawiają się koszty przełączania i ograniczenia przetwarzania.
Czytaj →Sen i pamięćSen po nauce: co mózg robi z nowymi wspomnieniami w nocy?
Sen nie jest bierną przerwą dla pamięci. Współczesne przeglądy opisują aktywne procesy konsolidacji i ponownej aktywacji reprezentacji pamięciowych.
Czytaj →