Artykuły · Neuromity

„Lewopółkulowy” czy „prawopółkulowy”? Mózg ma lateralizację, ale nie dwa typy osobowości

Niektóre funkcje są częściowo zlateralizowane, jednak badania nie wspierają prostego podziału ludzi na logicznie „lewopółkulowych” i kreatywnie „prawopółkulowych”.

Podział na ludzi „lewopółkulowych” i „prawopółkulowych” jest bardzo popularny. Według tej narracji jedna grupa ma być logiczna, analityczna i uporządkowana, a druga kreatywna, intuicyjna i emocjonalna. To atrakcyjny skrót, ale nie opisuje tego, jak zorganizowany jest ludzki mózg.

Lateralizacja naprawdę istnieje

Niektóre funkcje są częściej silniej związane z jedną półkulą. Klasycznym przykładem są określone elementy przetwarzania języka, które u większości ludzi są bardziej lewostronne. Inne procesy mogą wykazywać odmienny wzorzec lateralizacji.

To jednak nie prowadzi automatycznie do dwóch globalnych „stylów mózgu”.

Co pokazało badanie ponad tysiąca osób

Analiza funkcjonalnych połączeń mózgu obejmująca ponad tysiąc uczestników potwierdziła istnienie lokalnej lateralizacji. Nie znaleziono jednak wzorca wskazującego, że konkretne osoby mają cały mózg bardziej „lewostronny” albo bardziej „prawostronny” w sposób odpowiadający typowi osobowości.

Kreatywność i logika są pracą sieci

Rozwiązywanie problemu, tworzenie tekstu, planowanie czy improwizowanie angażują współpracę wielu obszarów po obu stronach mózgu. Realne różnice między ludźmi nie dają się sprowadzić do dominacji jednej półkuli.

Dlaczego ten mit jest tak trwały

Łączy prawdziwy fakt, czyli lateralizację części funkcji, z prostą typologią psychologiczną. Ten drugi krok nie ma jednak wystarczającego oparcia w neuroobrazowaniu.

W praktyce sensowniej mówić o konkretnych zdolnościach, strategiach poznawczych i sieciach niż o „prawopółkulowej osobowości”.

Autor

Redakcja Mozg.edu.pl · redakcja serwisu popularnonaukowego

Profil autora

Weryfikacja merytoryczna

Ostatni przegląd: 2026-08-29

Najczęstsze pytania

Czy lewa i prawa półkula robią dokładnie to samo?

Nie. Istnieje lateralizacja części funkcji, czyli pewne procesy mogą być silniej związane z jedną stroną mózgu.

Czy można mieć „dominującą prawą półkulę” i dlatego być kreatywnym?

Badania nie wspierają prostego modelu dwóch globalnych typów ludzi: prawopółkulowych i lewopółkulowych.

Czy testy internetowe określające dominującą półkulę mają podstawę neurologiczną?

Nie powinny być traktowane jako pomiar organizacji mózgu ani diagnoza stylu poznawczego.

Źródła

  1. Nielsen JA et al. An Evaluation of the Left-Brain vs. Right-Brain Hypothesis with Resting State Functional Connectivity MRI. PLOS ONE. 2013.